Η συντριπτική πλειοψηφία των καταναλωτών είναι ανενημέρωτοι για τις δυσμενείς προεκτάσεις που έχει το πολύ πιθανό σπάσιμο μιας λάμπας “εξοικονόμησης” στο σπίτι τους. Η δημοσιογραφική έρευνα που έκανα ύστερα από ένα πραγματικό γεγονός θραύσης μιας τέτοιας λάμπας αποκαλύπτει τον επικίνδυνο τραγέλαφο που επικρατεί στο χώρο τής πληροφόρησης και την ανυπαρξία τής ζητούμενης βοήθειας σε ένα τέτοιο σοβαρό ενδεχόμενο.
Αποτελεί τραγικό γεγονός, το επίπεδο τής γνώσης και το είδος τής προσφερόμενης βοήθειας φορέων και υπηρεσιών, στην Ελλάδα όταν συμβεί θραύση λαμπτήρα «οικονομίας».
Το συμβάν που ακολουθεί είναι απολύτως πραγματικό και αποδίδει με σαφήνεια τον τρόπο που βλέπουν (στο Ελλαδιστάν) δημόσιες υπηρεσίες «ειδικοί» και ειδικοί το μέγα θέμα ρύπανσης με υδράργυρο από τους συμπαγείς λαμπτήρες φθορισμού (ΣΛΦ).
Τρία αγοράκια 5,5 ετών το μεγαλύτερο και 3,5 ετών τα δύο μικρότερα έπαιζαν ένα απόγευμα σε κάποιο βιοκλιματικό σπίτι που βρίσκεται σε πόλη τής Βόρειας Ελλάδας, σε ένα ημιυπόγειο χώρο ο οποίος είχε μετατραπεί σε παιχνιδότοπο. Ο μικρός φιλοξενούμενος τής παρέας, ηλικίας 3,5 ετών με ένα «σπαθί» έσπασε κατά λάθος τον ΣΛΦ, που βρισκόταν στο ταβάνι. Κατά κακή τύχη τής οικογένειας, δεν αντιλήφθηκαν αμέσως το συμβάν οι γονείς, αλλά και επειδή δίπλα στον σπασμένο λαμπτήρα βρισκόταν λαμπτήρας πυράκτωσης. Αυτό το γεγονός, δηλαδή ότι το δωμάτιο δεν βυθίστηκε στο σκοτάδι ήταν ο παράγοντας που ξεγέλασε τους γονείς, επειδή το φως παρέμενε από το δεύτερο λαμπτήρα πυράκτωσης.
Τα παιδιά τρομαγμένα από τη ζημιά που έκαναν αποσιώπησαν το γεγονός. Η μητέρα σκούπισε με την ηλεκτρική σκούπα το δωμάτιο, μετά πέντε ημέρες περίπου τη θραύση τού ΣΛΦ.
Πέρασαν περίπου 10 ημέρες και οι γονείς αντιλήφθηκαν ότι κάτι δεν πήγαινε καλά με το φωτισμό τού δωματίου. Η μητέρα (εκπαιδευτικός) στρέφοντας τα μάτια της στην οροφή είδε τον σπασμένο λαμπτήρα «οικονομίας». σκέφτηκε να τον αλλάξει με την πρώτη ευκαιρία, αλλά ευτυχώς η τύχη της το έφερε να μάθει την ίδια ημέρα ότι οι ΣΛΦ περιέχουν υδράργυρο και άρχισαν να τη ζώνουν τα φίδια.
Ο γράφων δέχτηκε τηλεφωνική κλήση από τον δικηγόρο πατέρα των παιδιών, ο οποίος είχε μάθει τα σχετικά για τη συγγραφή τούτου τού βιβλίου μέσω τρίτων κι έτσι συμφώνησα μαζί του να ξεκινήσω μια οδύσσεια για να μάθω τι ισχύει στην Ελλάδα και τι μπορεί να γίνει για να περιορισθεί η οποιαδήποτε τυχόν βλάβη υγείας στα παιδάκια, αλλά και πώς έπρεπε να ολοκληρωθεί ο καθαρισμός τού εναπομείναντος υδραργύρου από τη σπασμένη λάμπα. Αν υπήρχε δηλαδή κάποια υπηρεσία που θα μπορούσε να καθαρίσει τον υδράργυρο και επιπλέον εάν υπήρχε κάποια γνώση αλλά και οι δυνατότητες μέτρησης των επιπέδων υδραργυρικής ρύπανσης στην οικία.
Αρχικά έστειλα ηλεκτρονικό ερώτημα στην Philips. Από το τμήμα εξυπηρέτησης η απάντηση ήρθε γρήγορα. Ζήτησαν περισσότερες λεπτομέρειες για το συμβάν τις οποίες έστειλα. Μετά μισό μήνα περίπου, η απάντηση ήρθε στα αγγλικά και η μετάφρασή της είναι η εξής:
«Τι θα πρέπει να κάνετε όταν σπάσει μια λάμπα;
Από τη στιγμή που οι ΣΛΦ φτιάχνονται από γυαλί, είναι δυνατό να σπάσουν εάν πέσουν στο έδαφος ή πιεσθούν. Γι’ αυτό το λόγο θα πρέπει να προσέχουμε όταν βγάζουμε τη λάμπα από το περίβλημά της, όταν την τοποθετούμε ή όταν την αντικαθιστούμε.
Η σπασμένη λάμπα είναι εξαιρετικά απίθανο να έχει επιπτώσεις στην υγεία σας. Ο σωστός καθαρισμός τού χώρου και ο ικανοποιητικός εξαερισμός, μειώνει περαιτέρω τις πιθανές επιπτώσεις. Εάν σπάσει μια λάμπα αερίστε το δωμάτιο για 20-30 λεπτά, διευθετήστε κατάλληλα τα απόβλητα κατά προτίμηση πιάνοντάς τα με γάντια και βάζοντάς τα σε κλειστό πλαστικό σάκο μέσα σε κάδο απορριμμάτων. Συνιστάται να μην χρησιμοποιήσετε ηλεκτρική σκούπα καθαρισμού για να μην μείνουν τα υπόλοιπα απόβλητα σε αυτή».
Βλέπουμε εδώ να δίνονται οδηγίες καθαρισμού και να γίνονται εκτιμήσεις για πιθανούς κινδύνους στην υγεία, που δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα[1] και τις αναθεωρημένες οδηγίες τής υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος τής Πολιτείας Μέιν,[2] ούτε καν με τις οδηγίες καθαρισμού τής αμερικανικής Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος,[3] αλλά ούτε και με τις οδηγίες τής ίδιας τής Philips, οι οποίες βρίσκονται σε πακέτο με σύνεργα καθαρισμού[4] για σπασμένη λάμπα «εξοικονόμησης» που απευθύνονται μόνο σε Αμερικανούς καταναλωτές!
Την ίδια ημέρα με την αποστολή τού ηλεκτρονικού ερωτήματος προς την Philips, κάλεσα την Πυροσβεστική Θεσσαλονίκης, η οποία μέσω τού αρμοδίου υπαλλήλου μου δήλωσε αρχικά, αναρμόδια. Ακολούθως, μετά τον σχετικά έντονο διάλογο, ειπώθηκε από τον τηλεφωνητή, (ο οποίος φαίνεται πως έχει πολύ περισσότερες εξουσίες από έναν απλό τηλεφωνητή), ότι υπάρχει υπηρεσία που αναλαμβάνει το χειρισμό χημικών καταστροφών, αλλά όχι για τον υδράργυρο. Όταν πληροφορήθηκε ότι ο υδράργυρος είναι πολύ περισσότερος τοξικός – το δεύτερο τοξικό μέταλλο μετά το πλουτώνιο – συγκριτικά με τα συνήθη χημικά που διαχειρίζεται η Πυροσβεστική, δεν άλλαξε γνώμη και δήλωσε πως δεν θα καλέσει την ειδικευμένη υπηρεσία διαχείρισης χημικών. Στα ενδιάμεσα τής συζήτησης, πρότεινε να απευθυνθούμε σε κάποιο φαρμακείο(!) επειδή εκεί, ίσως γνωρίζουν τι πρέπει να γίνεται όταν σπάνε υδραργυρικά θερμόμετρα…[5]
Ακολούθησε τηλεφωνική κλήση στο γραφείο τού Νομάρχη Θεσσαλονίκης. Δήλωσαν αναρμόδιοι παραπέμποντας το ζήτημα στη Διεύθυνση Υγείας και Περιβάλλοντος τής Νομαρχίας. Η αρμόδια υπάλληλος δήλωσε εκ νέου αναρμόδια.
Ακολούθως θεωρήθηκε ως καλή πηγή το ΥΠΕΧΩΔΕ. Μετά από αρκετές παραπομπές εδώ κι εκεί, βρέθηκε μια ευγενική κυρία, που με παρέπεμψε στην ΕΑΡΘ (Υπηρεσία Ελέγχου Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης και Θορύβου), η οποία ίσως μπορούσε να κάνει κάτι.
Ακολουθεί το σχετικό κείμενο που μπορείτε να κατεβάσετε από εδώ: Καταναλωτές «κόψτε το λαιμό σας» όταν σπάει στο σπίτι σας λαμπτήρας «οικονομίας» και βάλτε βαθιά το χέρι στην τσέπη
[1] ”Σε μεγάλο κίνδυνο οι καταναλωτές από τις ανύπαρκτες ή λανθασμένες οδηγίες για τον καθαρισμό υδραργύρου από σπασμένο λαμπτήρα «οικονομίας»” on page 225
[2] ”Πολύ επικίνδυνες οι θραυσμένες λάμπες «οικονομίας» ειδικά για τις ευπαθείς ομάδες πληθυσμού” on page 280
[3] ”Σε μεγάλο κίνδυνο οι καταναλωτές από τις ανύπαρκτες ή λανθασμένες οδηγίες για τον καθαρισμό υδραργύρου από σπασμένο λαμπτήρα «οικονομίας»” on page 225
[4] http://www.earthpro.com/philips/
[5] ”SOS: σε μεγάλο κίνδυνο οι καταναλωτές με την υποβάθμιση των κινδύνων από σπασμένο θερμόμετρο” on page 243
